Systematyczny wzrost cen nośników energii, wykorzystywanych przy ogrzewaniu domów i mieszkań martwi wszystkich bez wyjątku właścicieli . Stąd energooszczędność staje się priorytetem i każe poszukiwać rozwiązań technicznych pozwalających minimalizować zapotrzebowanie na energię grzewczą budynków.
Kiedyś, gdy nie doceniano roli ocieplenia i energia była tania, do ogrzania każdego metra powierzchni domu potrzeba było nawet do 500 kWh rocznie. Dziś, jeśli buduje się zgodnie ze współczesnymi normami, roczny "apetyt" domu na ciepło nie przekracza 125 kWh/m2. Inwestorzy o szczególnej wrażliwości ekologicznej, a także ci, którzy realistycznie oceniają przyszłe koszty energii, coraz chętniej przyjmują standardy domu niskoenergetycznego lub pasywnego jako docelowe rozwiązanie dla domu.
Nazwa „budynek pasywny” odnosi się do faktu, że do ogrzewania budynku wykorzystywana jest energia cieplna powstająca w sposób „pasywny” -pochodząca z zysków z promieniowania słonecznego oraz ciepła od osób i urządzeń - bez wykorzystania „aktywnych” systemów ogrzewania. Istotą budownictwa pasywnego jest maksymalizacja zysków energetycznych i ograniczenie strat ciepła. Osiągnąć to można gdy wszystkie przegrody zewnętrzne charakteryzują się niskim współczynnikiem przenikania ciepła (dach, ściany, podłoga na gruncie – max. 0,15 W/m2K a okna 0,8 W/m2K). Ponadto system nawiewno-wywiewnej instalacji wentylacyjnej powinien odzyskiwać 75-90% ciepła z powietrza usuwanego z pomieszczeń. Budynek pasywny wyróżnia bardzo niskie zapotrzebowanie na energię do ogrzewania poniżej 15 kWh/m2rok. Oznacza to, że w okresie sezonu grzewczego do ogrzania jednego metra kwadratowego mieszkania potrzeba 15 kWh, co odpowiada spaleniu 1,5 l oleju opałowego, bądź 1,7 m3 gazu, czy też 2,3 kg węgla.
 W budownictwie pasywnym, okna – z resztą podobnie jak pozostałe przegrody zewnętrzne budynku, muszą charakteryzować się wyjątkowo niskim współczynnikiem przenikania ciepła, co z kolei powoduje konieczność stosowania zaawansowanych technicznie rozwiązań, tak jak nowoczesny profil Alphaline (VEKA) z potrójną szybą zespoloną, oferowanym od września w TECHMAPROJEKT-cie. W budynkach pasywnych stosuje się zarówno stolarkę drewnianą jak i PCW. Rama ze względu na współczynnik przewodzenia ciepła jest obecnie najsłabszym elementem okna. Fakt ten spowodował konieczność opracowania ramy specjalnego typu, zaopatrzonej we wkładkę termiczną ograniczającą straty cieplne. Ponadto standardem w oknach dla budynków pasywnych jest stosowanie szyb zespolonych z potrójnym szkleniem. Dzięki temu pomiędzy szybami powstają dwie hermetyczne komory, które wypełniane są gazem szlachetnym, np. argonem. Zastosowanie gazu szlachetnego gwarantuje dużo większą energooszczędność niż w przypadku komór wypełnionych powietrzem atmosferycznym. W celu uzyskania maksymalnych zysków cieplnych pochodzących z promieniowania słonecznego padającego na okna oraz ograniczenia strat cieplnych na dwóch z trzech szyb stosuje się powłoki niskoemisyjne. Taka budowa okna pozwala uzyskać rewelacyjny współczynnik przenikania ciepła wysokości 0,8 W/m2K, który dla porównania w oknach stosowanych w budownictwie tradycyjnym wynosi 1,4 – 1,5 W/m2K.
Przeszklenia w oknach stosowanych w domach pasywnych mają także za zadanie maksymalizować zysk energetyczny z promieniowania słonecznego. W tym celu szkło, które jest w nich stosowane musi charakteryzować się współczynnikiem całkowitej przepuszczalności energii promieniowania słonecznego większym niż 50%.
 Pożądaną cechą domów pasywnych jest zdolność zapewnienia maksymalnej szczelności przegrody zewnętrznej. Z tego względu okna muszą być zaopatrzone w dobrej jakości uszczelki. Nie stosuje się rozszczelnień, które instalowane są w oknach przeznaczonych dla tradycyjnych budynków, gdzie wspomagają wentylację grawitacyjną. Złe obsadzenie okien jest częstą przyczyną powstawania mostków termicznych, które fatalnie wpływają na bilans energetyczny budynku oraz prawidłowe funkcjonowanie przegrody (zawilgocenie, zagrzybienie). Ma to tak samo ważkie znaczenie w przypadku budownictwa tradycyjnego jak i pasywnego. Jednak w przypadku domów pasywnych nieprawidłowy montaż okien skutkuje niedostateczną szczelnością przegrody zewnętrznej, czyli naruszaniem jednego z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania budynku pasywnego.
Okna wykonywane w standardzie dla domu pasywnego pozytywnie wpływają na komfort cieplny wnętrza. Doskonałe parametry termiczne sprawiają, że temperatura powierzchni szyby wewnętrznej nawet w najzimniejszych okresach nie spada poniżej 17°C. Dzięki temu przebywając w pobliżu okien nie odczuwa się dyskomfortu wywołanego przez warstwę zimnego powietrza, co ma miejsce w przypadku okien o gorszych parametrach.
Zalety budownictwa pasywnego docenili już Niemcy, Austriacy, Szwajcarzy i Skandynawowie, którzy w tym celu mogą liczyć na rządową pomoc finansową. W tej technologii powstało tam już tysiące budynków, nie tylko domów jednorodzinnych, ale również szkół, biurowców i supermarketów.
W Polsce idea budownictwa pasywnego cieszy się coraz większym zainteresowaniem, ale wciąż w znacznie mniejszym stopniu niż w krajach Europy zachodniej. Warto jednak wykorzystać wiedzę na temat domów pasywnych do poprawy energooszczędności budynków, niekoniecznie osiągając najwyższy standard domu pasywnego. TECHMAPROJEKT ma w swojej ofercie jako pierwszy producent również rozwiązania przeznaczone do domów niskoenergetycznych i pasywnych, i można sądzić, że wzrost zainteresowania ze strony inwestorów takimi komponentami przyniesie obniżenie cen wzmacniając ekonomiczny sens domu pasywnego. |